SORALUZE
Indarrean dagoen biztanle-erroldako datuen arabera,
hirian 4.838 lagun bizi dira; horietatik 2.411
gizonezkoak dira eta gainerako 2.427ak emakumezkoak.
4838 biztanle horietatik 2.405 herrian jaio ziren,
1.206 Euskal Herrian eta 1.227 Estatuko gainerako herrialdeetan
eta atzerrian.
Gaur egun 4 baserri-auzoetan, Ezozia, Irure, San Andres eta Txurrukan,
254 lagun bizi dira, %5,25a justu-justu; hirigunean, berriz 4584.
Lehen pertsona-aztarnak Mazelaegiko kordalaren gailurrerian
kokatuta dagoen Soraluze-Elosua Aztarnategi Megalitikoan agertu dira. Jakina
da eskualdean karistiarrak, Deba eta Nerbioi ibaien artean kokaturiko etnia,
bizi zirela. Bisigodoen inbasioa etorri zenean eskualdeak Cantabria izena
hartu zuen lurralde bati lotuta geratu zen. Geroago eta goi Erdi Aroan
zehar ere, Arabako konterrian txertatu zen. Lurraldea etengabeko menpekotasun
aldakorrean egon zen, bai nafarren bai gaztelarren agindupean. 1343ko urriaren
15ean, Gaztelako Alfontso XI.ak hiriaren konstituzioa ofizialdu zuen. Logroñoko
foruaren prerrogatibak eman zizkion eta Placencia izena ezarri. Erregeren
baieztapena jaso ondoren, Gipuzkoara hurbilduko zuen prozesu bati ekin
zion. XV. Mendean hirian izugarrizko garrantzia hartuko zuen iharduera
bat hasi zen ernaltzen: arma industria. XIX. mendera arte hiria eskualdeko
arma-gunerik nagusiena izan zen. XVIII. Mendean lan publiko zein zibil
ugariri ekin zitzaion, hala nola udaletxeari, Jauregi jauregi edo abatetxeari,
Baltegietako Intxaurdieta etxea Iturbururenaren ondoan, Mendikute dorreari
eta abarri. XIX. mendean eginikoekin batera hiriaren gaur egungo itxura
urbanistikoa egituratu zen.